Tirsi Balığı ve Av Teknikleri

Arif

Aktif Üye
29 Nis 2010
417
127
43
50
İzmir
Adı
Arif
Kan Grubu
A Rh Pozitif




TİRSİ BALIĞI



Clupeiformes Clupeidae

Alosafinta



Tirsi balığı Clupeidae familyasındandır. Azami boyu 50 cm. olan dişli tirsi irlanda'dan Akdeniz'e kadar olan bölgede yaygın olup Alosafinta bilimsel adıyla tanımlanır. Boyu 70 cm.'ye ulaşan büyük tirsi ise Kuzeyde Norveç'ten başlayan ve Akdeniz'den geçerek Karadeniz'e kadar uzanan bölgede bulunur. Bilimsel adı Alosa alosa dır.

Tirsi balıkları denizlerin ılıman ve az soğuk bölgelerinin nehir ağızlarına yakın sahalarında yaşarlar. Orta sularda büyük sürüler halinde gezerler. Sürüdeki balıklar eşit aralıklarla ve aynı hızla, adeta askeri bir düzenle ilerlerler.

Gövdesinin yan taraflarından yassı olan tirsi balığı elips şeklindedir ve ringaya benzer. Yandan bakıldığında gövdesi yüksektir. Kafası ve gözleri biraz irice, ağzı ufaktır. Büyük tirsinin çenelerinde diş yoktur. Üst çenesi orta çizgide girintili, alt çene ileriye doğru çıkıntılıdır. Solungaç kapaklarında etrafa ışın gibi yayılan hafifçe kabarık çizgiler görülür. Sırtı koyu mavi ve yeşilimtırak, yanları gümüşümsü, karnı ise beyazdır. Dişli tirsinin her iki yanında yedi-sekiz adet siyahımsı benek görülür. Yanal çizgi çok belirgin değildir. Büyük tirside ise ancak bir tek benek olabilir. Boylarının dışında bu iki türü birbirinden ayıran diğer bir unsur da solungaç yanındaki yapraklardır. Büyük tirside seksen-yüz yirmi, dişlide ise kırk-altmış adet yaprak bulunur.

Tirsinin bir tek sırt yüzgeci vardır. Anüs yüzgeci iyice geride, kuyruğunun yakınındadır. Karın ve göğüs yüzgeçleri küçük, kuyruk yüzgeci çatal biçimindedir. Gövdesi derisine iyice intibak etmemiş ufak, gümüşümsü pullarla kaplıdır.

Tirsi planktonla beslenir. Boğazındaki besini ayırmak için ilginç bir süzgece sahiptir. Büyük tirside, solungaç yapraklarının çok miktarda bulunması bunların küçük planktonları ayırmasını sağlar. Solungaç yaprakları suyu tülbentten geçirircesİne süzer. Tirsi kopedod ve kabla larvası gibi büyük planktonları yer. Küçük balıkları da kolayca kapar.

Solungaç yaprakları daha ince olan büyük tirsi daha çok kabukluyla beslenir. Tirsibalıklarının üreme mevsimi ilkbahardır. Bu mevsimde sürüler halinde toplanır ve yumurta dökmek için nehirlere girerler. Büyük tirsi nehirlerde dişliden daha yukarılara çıkar. Dişli tirsiise gelgit sınırının hemen yukarısında yumurta dökmeyi tercih eder. Üreme yerlerine Önce erkekler varır. Erkek iki-üç yaşında, dişi ise dört-beş yaşlarında erginleşir. Bu yüzden üremeye hazır erkekler dişilerden küçüktür. Yumurtalar dişiler tarafından bırakıldıktan sonra dibe çöker. Dört-sekiz gün sonra çatlar ve yavrular kısa bir zamanda büyüyerek nehirden aşağı inerler. Büyük tirsi yavrusunun boyu bir yıl içinde 1.25 santimden 13.75 santime çıkar.

Tirsiler altı-yedi yıllık bir ömre sahiptirler. Kılçıklı olmasına rağmen tirsi çok lezzetli bir balıktır. Izgarası nefis olur. Ayrıca tuzlanır veya tütsülü olarak da yenir.

Iğrıp, manyat, gırgır, fanyalı ve sade ağlarla yakalandığı gibi çapariyle de avlanır. Bu çaparide olta 0.50 - 0.60 beden 0.40 -0.50, 15 veya 20 adet olan köstekler ise 0.35 - 0.40 numara misinadan olmalıdır, iğneler uskumru çaparisindeki kadar iri, tüyler uzun, beyaz ve kırçıllıdır.
 

GRAFTT

Aktif Üye
7 Eki 2014
230
263
63
37
Trabzon
Adı
Erkan PLT
Kan Grubu
A Rh Pozitif
Trabzon'da teknede çapari ile avlanırken zaman zaman Tirsi balığı denk gelmekte. Genelde ızgarasını yedim, ama lezzeti bana feyz vermedi.
 

Engin79

Daimi Üye
10 Şub 2017
851
3,122
93
İstanbul
Adı
Engin
Kan Grubu
O Rh Pozitif
Geçen gün çaparime tesadüfen bir tirsi yakalandı.. 27 cm boyuyla bana sanki lüfer yakalamışım hissi verdi. :cool:

Nasıl bir balık olduğunu internetten araştırayım dedim, herkes "kılçıklı" diyor ama detaylı bilgi yok..
Ayrıca tadsız diyenler var, lezzetli diyenler var, her kafadan bir ses çıkmış, benim kafa allak bullak oldu.. :confused:
Dedim madem bu kadar bilgi kirliliği var, en iyisi şu balığı yiyip en doğru bilgiyi kendim yazayım internete.. :harika:

Öncelikle balık gerçekten lezzetli diyebilirim.. İstavritin tahtına kurulamaz ama çinekoptan ve palamuttan daha lezzetli.. :rolleyes:
Levrek seven ablam tirsinin tadının levreğe benzediğini söyledi.. Sonuç olarak lezzetli olduğuna karar verdik..

Gelelim kılçığa..
Ben hayatımda böyle ilginç bir iskelet görmedim.. normalde balıkların göğüs kısmında iki sıra kaburga+bir de sırt sırası olmak üzere üç sıra kemik olur, belden aşağısında ise sırt ve anüs olmak üzere iki sıraya düşer..
Tirside ise iki sağda iki solda olmak üzere "fazladan 4 sıra" kılçık var.. Yani toplam 7 sıra kılçığı var bu balığın.. :confused:
Ama şöyle de bir güzellik var, kılçıklar omurgadan kolay kolay kopmuyor.. (fotoğrafta görüldüğü gibi kılçıkların neredeyse hiçbiri omurgadan kopmamış)
Yani etinden bir parça koparttığınız zaman içindeki kılçıklar sıyrılıp omurgada kalıyor, et size kılçıksız olarak geliyor.. (arada kaçan tek tük kılçıkları saymazsak) ;)

Yani sonuç olarak balık gayet "yenilebilir" durumda.. Bugün 10 tane gelse hiç zorlanmadan kolayca ayıklayıp yerim. :hhhhhh:

20170218_133616.jpg20170218_133954.jpg 20170218_133937.jpg
 

Engin79

Daimi Üye
10 Şub 2017
851
3,122
93
İstanbul
Adı
Engin
Kan Grubu
O Rh Pozitif
Teşekkürler.. Daha iyileri sizlerin olsun.. :)
 

Mustafa H.

Üye
16 Eki 2016
93
55
18
35
Ankara
Adı
Mustafa H.
Kan Grubu
O Rh Pozitif
Bu tirsi sardalya nin biraz daha yassı geniş olanı değil mi . Mersinde yem olarak sardalya aldigimizda içinden çıkıyordu ve gerçekten kılcal çok kılçığı bulunuyor . Bizde o yüzden tirsileri sectiriyoruz almamak için . Yani uskumru kolyos sardalya tirsi ilişkisi gibi . Ancak ben sardalya yi lezzetli buluyorum . Tirsi de öyledir muhtemelen .
 

KARINCA

Aktif Üye
25 Kas 2013
172
198
43
41
Manisa-İzmir
Adı
Ant M.
Kan Grubu
B Rh Pozitif
Bu balığın yakalama tekniği hakkında biraz sıkıntı yaşadım kendi tecrübelerimi paylaşıp sizin desteğinizi istiyorum, öncelikle 0.35 köstek beyaz tüylü çaparilerle alamadım , 0.20 misinanın üstüne gelmiyor gibi bişi , koyu yeşil simli fosforlu tüyleri ve siyah küçük iğneleri tercih ediyor, çapari yaparken anda malum aksiyon bozulduğu içinde balığın çapariye gelme ihtimali düşüyor, bu balık çok hareketli ve heyecanlı bir balık üstü açık bir yaşatmada veya kovada tutamazsınız gayet iyi sıçrayarak dışarı atlayabiliyor, boyutlarına göre de hızlı ve güçlü bir balık, doğal olarak siyah küçük iğneleri açabiliyor .20 misinayı koparmasa da gayet güzel karıştırıp gam yapmasına sebep olabiliyor , bir kaç tırsiden sonra çapariler kullanılmaz hale geliyor diyebilirim, tabi benim kullandığım misina (trabucco xps 0.20 soft flurocarbon) ve iğnelerin kalitesi modeli de buna sebep olmuş olabilir. Bu tecrübelerim doğrultusunda bana önerebileceğiniz iğne misina modelleri veya avlanma sistemi varmıdır , teşekkürler saygılar....
 

Engin79

Daimi Üye
10 Şub 2017
851
3,122
93
İstanbul
Adı
Engin
Kan Grubu
O Rh Pozitif
@KARINCA ben genelde 5 numara iğneli 0.20 köstekli açık yeşil çinekop çaparisiyle avlıyorum tirsiyi.
Yukarıdaki mesajımdan sonra bayağı tirsici oldum. Özellikle tirsi peşine düştüm. :) Epey sayıda da avladım.
Çevremde "istavrit çaparisiyle" alanlar oluyordu ama köstek kopmasın diye usul usul çekmek zorunda kalıyorlardı. Çoğu zaman da kopuyordur tabi.
Önümüzdeki kış tirsi için 7-8 numara iğneli 0.15 köstek kullanacağım. İdeal olacağını düşünüyorum, bakalım göreceğiz.
 

Farukfaa

Yeni Üye
27 May 2018
1
1
3
48
Izmir
Adı
Faruk Sarigul
Kan Grubu
A Rh Pozitif
Slm arkadaşlar kaç seferdir tırsi avına gidiyoruz ama tam olarak caparisini doğru olmuyor çok az tutuyoruz tavsiye ettiginiz çapari takımı varmıdır yardımcı olursanız sevinirm
 
Üst