İskarmoz bu balık için halk arasında kullanılan bir isimdir. Sadece bu isimi kullanırsak resmi veya bilimsel olarak istediğimiz sonuca ulaşamayız. Örneğin yürürlükteki sirkülerde bu balık için "DENİZ TURNASI ( scomberesox saurus )" diyor.
Resmi tanımdaki balığı arattırınca( scomberesox saurus ) bambaşka bir balık çıkıyor.
Aşağıdaki link'te bu balık Akdeniz Baraküdası olarak tanımlanıyor.
http://www.greeknature.eu/?attachment_id=154
Akdenizde 5 farklı türde baraküda yaşıyor. Bizim sularımızda bunlardan ikisine rastladım(daha doğrusu avladım). Bunların resimleri aşağıda.
İlk iki resim benim paylaştığım.
Bu son resim zaman zaman mercan avında oltalara vuran ve turna yavrusu olarak bilinen ama aslında yavru olmayıp en fazla bu kadar büyüyebilen bir baraküda türü. Bizim buralarda canlı yem ile avcılıkta yem olarak çok aranan bir balıktır. Bilimsel adı sarı çizgili baraküdadır (Sphyraena chrysotaenia)
"Akdeniz baraküdası" ismi için takma diyemeyiz. Baraküdanın akdenizde yaşayan türü için kullanılan genel isimdir. Akdenizde baraküda yaşamaz ve baraküda tropik bir balık denemez. Baraküda dünya denizlerine hükmeden ve tropik sulardan soğuk sulara kadar pek çok denizde varlığını sürdürebilen baskın (dominant) bir türdür. Iskarmoz bu balık için takılan yerel isimdir.
Balıkların isimlerinin TÜRKÇE olanını kullanmak açısından bu balığa ISKARMOZ demekten memnuniyet duyarım. Güzel dilimizin hakkını vermek hepimizin görevidir. Ancak bunun nedeni hiçbir zaman AKDENİZDE BARAKÜDA YAŞAMADIĞI olmaz.
Turna balığının tatlı sularda yaşayan balık olduğuna ve sadece önüne "deniz" kelimesi ekleyerek bu balığı tanımlamada yetersiz kaldığına aynen katılıyorum. Ama sirkülerde düzeltme yapılana kadar bu balığı avlarken limitlere bakmak istediğimizde bu ismi kullanmak zorunda kalacağız. Aksi durumda avlanma limitlerini belirleyemeyiz.
Bu balığın BARAKÜDA'nın bir türü olduğunu unutmamızın veya kabul etmemezin bir sakıncası daha var. Özellikle iri ve yaşlı olan baraküdaların etinde KILIÇ balığında olduğu gibi yüksek miktarda civa bulunur. Bu nedenle sıklıkla tüketilmesinin (yabancı sitelerde hiç tüketilmesin deniyor) sakıncalı olduğu bilinmektedir. Bence esas tartışılması gereken konu "denizden babam çıksa yerim" algısıdır. Baskın yırtıcı türler (bu balık gibi) hayatları boyunca çok miktarda balık tüketirler. Bu beslenme sürecinde küçük balıklardan aldıkları civa atılamayıp dokularda birikir. Yunus, kılıç ve baraküda gibi türlerde civa oranı insan sağlığı için belirlenen limitlerin üstüne çıkabilir.
Yukarıda anlattığım mahsur ve faydalar nedeniyle bu türün isimlendirilmesi önemli bir meseledir. Bu tartışma bahsekonu balığın ismini belirlemekte yaşanan ilk tartışma olmamakla beraber son da olmayacaktır. Umarım sirkülerde resmi bir düzelme yapılır da bizde kavram kargaşası yaşamayız. Güzel Türkçe'mizi çok sevmeme ve elimden geldiğince özenmeme rağmen bahsettiğim sakıncalardan dolayı bu balıkla ilgili olarak Türkçe adının yanına aç parentez İngilizce'sini kullanmaya devam edeceğim. "TURNA(BARACUDA)"
az.
